PCOS’tan PMOS’a: Yeni İsim, Yeni Yaklaşım

Uzun yıllardır kullanılan Polikistik Over Sendromu (PCOS) terimi, güncel bilimsel değerlendirmeler doğrultusunda değişim sürecine giriyor. Uluslararası uzmanlar, hastalığın yalnızca yumurtalıkları değil; hormonal, metabolik ve endokrin sistemi de etkilediğini vurgulayarak yeni isim olarak “Poliendokrin Metabolik Over Sendromu (PMOS)” yaklaşımını gündeme taşıyor.

PCOS Nereden Geliyor?

Polikistik Over Sendromu (PCOS), ilk kez 1935 yılında Amerikalı jinekologlar Irving F. Stein ve Michael L. Leventhal tarafından tanımlanmıştı. O dönemde hastalığın en dikkat çekici özelliği, yumurtalıklarda görülen çok sayıdaki küçük foliküldü (olgunlaşmamış yumurta hücreleri). Bu yapıların görüntüsü kiste benzetildiği için hastalığa “Polikistik Over Sendromu” adı verilmiş, hastalık uzun yıllar tıp literatüründe “Stein–Leventhal Sendromu” olarak da anılmıştır.

PCOS/PMOS hakkında daha fazla bilgi için ilgili rehber sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

PCOS İsminin Yarattığı 3 Büyük Sorun

• “Kist” Korkusu: “Polikistik” kelimesi, birçok kişide yumurtalıklarda tehlikeli kistler olduğu düşüncesine neden oldu. Oysa PCOS’ta görülen yapılar çoğunlukla zararsız, yumurtlamamış küçük foliküllerdir.
• Sadece Jinekolojik Bir Hastalık Sanılması: PCOS uzun yıllar yalnızca adet düzensizliği, yumurtlama problemleri ve infertilite ile ilişkilendirildi. İnsülin direnci, tip 2 diyabet riski, karaciğer yağlanması ve kalp-damar hastalıkları gibi metabolik etkiler ise çoğu zaman geri planda kaldı.
• Geç Teşhis ve Yanlış Yönlendirme: Adetleri düzenli olan bazı kişilerde “PCOS olamaz” şeklinde yanlış bir algı oluştu. Ancak bazı bireylerde adet döngüsü normal seyretse bile insülin direnci ve metabolik sorunlar devam edebiliyor.

Polikistik Over Sendromu İsmi Neden Değişiyor?

Uzmanlara göre “Polikistik Over Sendromu (PCOS)” adı, hastalığın gerçek yapısını tam olarak yansıtmıyor. Çünkü PCOS tanısı alan her kişide gerçek anlamda yumurtalık kisti bulunmuyor. Ultrason görüntüsünde görülen yapılar çoğu zaman gerçek kist değil, gelişimini tamamlayamamış küçük foliküllerden oluşuyor.

Ayrıca hastalık yalnızca yumurtalıkları etkilemiyor;

• Hormon sistemini,
• İnsülin metabolizmasını,
• Kilo kontrolünü,
• ve genel metabolik sağlığı da etkileyebiliyor.

Uzmanlara göre mevcut “PCOS” adı, hastalığın metabolik ve hormonal yönlerini geri planda bırakabiliyor. Bu durumun ise:

• Tanıda gecikmeye,
• Bilgi eksikliğine,
• Hasta memnuniyetsizliğine,
• Metabolik risklerin gözden kaçmasına,
• Farkındalığın azalmasına neden olabileceği belirtiliyor.

Bu nedenle isim değişikliği yalnızca terminolojik bir güncelleme olarak görülmüyor. Amaç;

• Hastalık farkındalığını artırmak,
• Daha erken tanıyı desteklemek,
• Metabolik riskleri daha görünür hale getirmek,
• ve hastaların daha kapsamlı sağlık hizmetine ulaşmasını sağlamak.

Uzmanlara göre “Poliendokrin Metabolik Over Sendromu (PMOS)” adı, hastalığın çok sistemli yapısını daha doğru şekilde ifade etmeyi hedefliyor.

PMOS İsmi Neden Daha Doğru?

Uzmanlara göre PMOS terimi, hastalığın yalnızca üreme sağlığıyla sınırlı olmadığını daha net şekilde ifade ediyor.

• Metabolik boyutu vurguluyor: Hastalığın yalnızca jinekolojik bir durum olmadığı; hormon sistemi, insülin metabolizması ve genel metabolik sağlıkla da ilişkili olduğu daha açık şekilde ifade ediliyor. Bu nedenle süreçte sadece kadın hastalıkları uzmanları değil, endokrinoloji ve dahiliye uzmanları da önemli rol oynuyor.
• “Kist” yanılgısını azaltıyor: Yeni isimde “polikistik” ifadesinin yer almaması, yumurtalıklarda tehlikeli kistler olduğu yönündeki yanlış algının önüne geçmeyi hedefliyor.
• Tedavi yaklaşımını daha kapsamlı hale getiriyor: Hastalığın yönetiminde yalnızca adet düzenleyici tedavilere değil; insülin direnci, beslenme düzeni, kilo yönetimi, fiziksel aktivite ve metabolik sağlığa yönelik yaklaşımlara da daha fazla odaklanılması gerektiği vurgulanıyor.

PCOS’tan PMOS’a Geçişte Tarihi Süreç ve Rakamlar

Yeni isimlendirme süreci, hastalar ve uzmanların birlikte yer aldığı yaklaşık 14 yıllık uluslararası bir çalışmanın sonucu olarak ortaya çıktı.

Süreçte:

• 56 hasta ve sağlık profesyoneli derneği yer aldı,
• 22 binden fazla anket yanıtı değerlendirildi,
• Dünyanın farklı bölgelerinde çalıştaylar düzenlendi.

Yeni isim için belirlenen temel kriterler ise şunlardı:

• Bilimsel doğruluk,
• Hasta yararı,
• Damgalamayı azaltma,
• Kültürel uygunluk,
• Kolay anlaşılabilirlik.

Uzmanlara göre yeni isim, hastalığın hormonal ve metabolik yönünü daha doğru şekilde yansıtmayı amaçlıyor. Yapılan değerlendirmelerde, hastaların %86’sı ve sağlık profesyonellerinin %76’sı isim değişikliğini destekliyor.

PMOS İçin Bilimsel Konsensüs Bildirisi

• Monash University liderliğinde yürütülen 14 yıllık küresel çalışma sonucunda, Mayıs 2026’da isim değişikliği konusunda uluslararası uzlaşı sağlanmıştır.
• İsim değişikliği, The Lancet dergisinde yayımlanan bildiriyle bilimsel olarak duyurulmuştur.
• European Society of Human Reproduction and Embryology ve American Society for Reproductive Medicine destekli süreç kapsamında, PMOS terminolojisi için 3 yıllık geçiş planı kabul edilmiştir.
• Yeni isimlendirme yaklaşımı;
  • hastalığın yalnızca “yumurtalık kisti” algısıyla sınırlanmasını önlemeyi,
  • stigma (etiketlenme) riskini azaltmayı,
  • hastaların hormonal ve metabolik etkileri daha doğru anlamasını hedeflemektedir.

PCOS’tan PMOS’a Geçiş Süreci Nasıl Olacak?

PCOS’tan PMOS’a geçiş için yaklaşık 3 yıllık küresel bir uyum süreci planlanıyor. Bu süreçte hem sağlık profesyonellerinin hem de hastaların yeni terminolojiye adapte olması hedefleniyor.

Geçiş süreci kapsamında:

• Hasta ve hekim eğitim materyalleri hazırlanacak,
• Elektronik sağlık kayıtları güncellenecek,
• Tıp kitapları ve klinik rehberler yeni isme uyarlanacak,
• Bilimsel yayınlar ve araştırma sistemleri PMOS terminolojisini kullanmaya başlayacak,
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ile yeni terminolojinin ICD  (International Classification of Diseases – Uluslararası Hastalık Sınıflandırma Sistemi) sistemine eklenmesi için çalışmalar yürütülecek.

Önümüzdeki 3 yıl boyunca ayrıca:

• Sağlık profesyonellerinin eğitilmesi,
• Uluslararası rehberlerin güncellenmesi,
• Araştırma altyapılarının adapte edilmesi,
• ve yeni ismin küresel sağlık sistemlerine entegre edilmesi hedefleniyor.

Yeni adın, 2028 yılında yayımlanması planlanan uluslararası kılavuzlarda resmi olarak yer almaya başlaması bekleniyor.

PMOS İsmi Hakkındaki Tartışmalar Devam Ediyor

Her ne kadar PMOS ismi birçok uzman tarafından desteklense de, yeni terminoloji konusunda tartışmalar sürüyor. Eleştirilerin önemli bir kısmı, yeni adın bazı sorunları çözse bile farklı soru işaretleri oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Öne çıkan eleştiriler şunlar:

• “Over” ifadesinin korunması: Bazı uzmanlara göre bu ifade, hastalığın yalnızca kadın üreme sistemiyle ilişkili olduğu algısını sürdürebilir.
• Metabolik ve hormonal etkilerin daha geniş olması: Bazı araştırmalar, benzer metabolik ve hormonal özelliklerin erkek bireylerde de görülebileceğini öne sürüyor. Bu nedenle yalnızca “over” odaklı bir isimlendirme eleştirilebiliyor.
• PMOS teriminin karmaşık bulunması: Yeni ismin daha teknik, uzun ve akılda kalması zor olduğu yönünde görüşler bulunuyor.

Önemli Notlar

• PMOS terminolojisi, güncel bilimsel tartışmalar ve uluslararası değerlendirme süreçleri kapsamında ele alınmaktadır. Birçok sağlık kuruluşu ve klinik uygulamada hâlen Polikistik Over Sendromu terimi kullanılmaya devam etmektedir.
• Bu içerik, 2026 yılı itibarıyla yayımlanan güncel bilimsel literatür ve uluslararası uzlaşı raporları doğrultusunda bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan bilgiler tanı, tedavi veya tıbbi yönlendirme niteliği taşımaz. Sağlık durumunuzla ilgili değerlendirme ve tedavi planlaması için doktorunuza başvurmanız önemlidir.

 

Sık Sorulan Sorular (SSS)

---

• Polikistik Over Sendromu ile PMOS aynı hastalık mı?

Evet. PMOS, mevcut PCOS hastalığı için önerilen yeni isimlendirmedir. Amaç yeni bir hastalık tanımlamak değil; hastalığın hormonal, metabolik ve endokrin yönlerini daha doğru ifade etmektir.

---

• PMOS ne anlama geliyor?

PMOS, “Poliendokrin Metabolik Over Sendromu” ifadesinin kısaltmasıdır. Hastalığın yalnızca yumurtalıkları değil; hormon sistemi ve metabolik sağlığı da etkileyebileceğini vurgular.

---

Polikistik Over Sendromu ismi neden değişiyor?

Mevcut isim olan “Polikistik Over Sendromu”, hastalığın yalnızca yumurtalıklarda kist oluşumuyla ilgili olduğu algısına neden olabiliyor. Oysa PCOS sadece yumurtalıkları etkileyen bir durum değildir.

Hastalık;

• insülin direncini,
• hormon sistemini,
• kilo kontrolünü,
• metabolik sağlığı
• ve bazı bireylerde kalp-damar risk faktörlerini de etkileyebilir.

Ayrıca PCOS’ta görülen yapılar çoğu zaman gerçek kist değil, gelişimini tamamlayamamış küçük foliküllerdir. Bu nedenle uzmanlar, yeni isimlendirme ile hastalığın çok yönlü yapısının daha doğru ifade edilmesini hedeflemektedir.

---

• PMOS resmi olarak kullanılmaya başlandı mı?

Bilimsel olarak evet, ancak klinik kullanımda geçiş süreci devam etmektedir.

• Bilimsel açıdan: Mayıs 2026’da The Lancet dergisinde yayımlanan uluslararası bildiriyle “PMOS” terimi bilimsel literatüre girmiştir. Süreç, European Society of Human Reproduction and Embryology ve American Society for Reproductive Medicine gibi uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenmektedir.
• Klinik açıdan: Hastane sistemleri, tanı kodları (ICD) ve uluslararası rehberlerin güncellenmesi için yaklaşık 3 yıllık bir geçiş süreci planlanmaktadır.
• Günlük kullanımda: Birçok sağlık kuruluşu ve hekim, alışkanlıklar ve mevcut sistemler nedeniyle hâlen “PCOS” terimini kullanmaya devam etmektedir. Bu nedenle bir süre boyunca “PMOS (PCOS)” şeklinde ikili kullanım görülmesi beklenmektedir.

Kısacası; isim değişikliği konusunda bilimsel uzlaşı sağlanmış olsa da, PMOS’un tüm sağlık sistemlerinde yaygın şekilde kullanılmasının birkaç yıl sürebileceği öngörülmektedir.

---

• İsim değişikliği tanı veya tedaviyi değiştiriyor mu?

İsim değişikliği, yeni bir hastalık tanımlamaktan çok mevcut hastalığın hormonal ve metabolik yönlerini daha doğru ifade etmeyi amaçlamaktadır.

Tanı yöntemleri ve tedavi yaklaşımları temel olarak değişmemektedir. Değerlendirme; hastanın belirtileri, hormon durumu, adet düzeni, ultrason bulguları ve metabolik özelliklerine göre yapılmaya devam eder.

Ancak uzmanlara göre yeni isimlendirme, hastalığın yalnızca yumurtalıklarla sınırlı olmadığını vurgulayarak insülin direnci, kilo yönetimi ve metabolik sağlık gibi konuların da daha fazla dikkate alınmasına katkı sağlayabilir.

---

• PMOS teşhisi konulursa hangi doktora gidilmelidir?

PMOS değerlendirmesinde ilk başvurulan branş genellikle Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanlığıdır. Ancak hastalığın yalnızca üreme sistemiyle sınırlı olmadığı düşünülmektedir.

Hastalığın metabolik ve hormonal etkileri nedeniyle gerekli durumlarda:

• Endokrinoloji,
• Dahiliye uzmanlarının da değerlendirme sürecine dahil olması önem taşıyabilir.

Özellikle insülin direnci, kilo kontrolü, tiroid hastalıkları veya metabolik sorunlar eşlik ediyorsa multidisipliner takip önerilebilir.

---

• Yeni isim ne zaman tamamen kullanılacak?

Uluslararası uzman grupları yaklaşık 3 yıllık bir geçiş süreci planlamaktadır. Yeni terminolojinin 2028 rehberlerinde daha yaygın şekilde yer alması beklenmektedir.

---

 

Kaynakça

• Teede HJ, Khomami MB, Morman R, et al. Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic ovary syndrome: a multistep global consensus process. The Lancet. 2026. doi:10.1016/S0140-6736(26)00717-8 
• Monash University. Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome: New name to improve diagnosis and care of condition affecting 170 million women worldwide. News release. Published May 12, 2026. Accessed May 12, 2026.

Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi

Bu web sitesinde yer alan tüm içerikler; yalnızca genel bilgilendirme ve sağlık okuryazarlığını artırma amacıyla, güncel ve güvenilir ulusal ve uluslararası akademik kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır.

• Tıbbi Tavsiye Değildir: Sitede sunulan bilgiler; kişiye özel tanı, teşhis, tedavi, reçete, yönlendirme veya tıbbi danışmanlık yerine geçmez. İçerikler, bir hekim veya yetkili sağlık kuruluşu tarafından sunulmuş bireysel tıbbi öneri olarak değerlendirilmemelidir.
• Hekim Yetkisi: Yürürlükteki mevzuat gereği; teşhis koyma, tedavi planlama ve tıbbi karar verme yetkisi yalnızca uzman hekimlere aittir. Sağlık durumunuzla ilgili her türlü değerlendirme ve tedavi kararı için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
• Bireysel Değerlendirme Esastır: Her bireyin durumu kendine özeldir. Bu metinde yer alan genel bilgiler, sizin özel koşullarınızı, tıbbi geçmişinizi ve tüm tetkik sonuçlarınızı değerlendirecek olan uzman hekimin kişisel konsültasyonunun yerini asla tutamaz.
• Kendi Kendine Tedavi Riski: Burada okuduğunuz bilgilere dayanarak kendi kendinize teşhis koymayınız, tedavi başlatmayınız, mevcut tedavinizi doktorunuza danışmadan değiştirmeyiniz veya sonlandırmayınız. Bu tür davranışlar sağlığınız için ciddi risk oluşturabilir.
• Sorumluluğun Sınırlandırılması: Web sitesinde yer alan içeriklerin kullanımı sonucunda ortaya çıkabilecek doğrudan veya dolaylı her türlü sonuçtan kullanıcı sorumludur. Site sahibi; içeriklere dayanılarak alınan kararlar, uygulamalar veya sağlık sonuçları nedeniyle hukuki ya da tıbbi sorumluluk kabul etmez.
• Güncellik: Tıbbi bilgiler zamanla güncellenebileceğinden, içeriklerin güncelliği garanti edilmemektedir.
• Araştırma İçerikleri Hakkında Not: Sitede yer alan bilimsel çalışmalar ve araştırma haberleri, bilgilendirme amaçlıdır. Bu tür içerikler herhangi bir tedavi önerisi veya klinik uygulama çağrısı anlamına gelmez.